Czy wcześniejsze rozwiązanie umowy leasingu skutkuje koniecznością korekty dochodu i podatku dochodowego?

W przypadku wcześniejszego niż to wynika z samej umowy (przedterminowego) rozwiązania umowy leasingu operacyjnego nie powstaje obowiązek wyłączenia z kosztów podatkowych poniesionych wcześniej, w ramach takiej umowy, wydatków i dokonania korekty dochodu.

Jeżeli spółka Y zawiąże z leasingodawcą nową umowę leasingu, spełniającą warunki do sklasyfikowania jej na gruncie podatku dochodowego jako leasing operacyjny, i na podstawie takiej umowy będzie wykorzystywała samochody w prowadzonej działalności gospodarczej, poniesione przez tą spółkę wydatki będą mogły być zaliczone do podatkowych kosztów uzyskania przychodu.

Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 17b ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 z późn. zm.) – dalej u.p.d.o.p., opłaty ustalone w umowie leasingu, ponoszone przez korzystającego w podstawowym okresie umowy z tytułu używania środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych stanowią przychód finansującego i odpowiednio koszt uzyskania przychodów korzystającego jeżeli umowa ta spełnia następujące warunki:

1. Umowa leasingu, w przypadku gdy korzystającym nie jest osoba wymieniona w pkt 2, została zawarta na czas oznaczony, stanowiący co najmniej 40% normatywnego okresu amortyzacji, jeżeli przedmiotem umowy leasingu są podlegające odpisom amortyzacyjnym rzeczy ruchome lub wartości niematerialne i prawne, albo została zawarta na okres co najmniej 10 lat, jeżeli jej przedmiotem są podlegające odpisom amortyzacyjnym nieruchomości;

2. Umowa leasingu, w przypadku gdy korzystającym jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, została zawarta na czas oznaczony;

3. Suma ustalonych opłat w umowie leasingu, o której mowa w pkt 1 lub 2, pomniejszona o należny podatek od towarów i usług, odpowiada co najmniej wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych a w przypadku zawarcia przez finansującego następnej umowy leasingu środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej będących uprzednio przedmiotem takiej umowy odpowiada co najmniej jego wartości rynkowej z dnia zawarcia następnej umowy leasingu; przepis art. 14 stosuje się odpowiednio.

Tego rodzaju umowa określana jest w praktyce mianem leasingu operacyjnego.

Dopóty, dopóki wskazane powyżej warunki są spełnione, stosunek prawny kształtowany przez kontrakt jest leasingiem operacyjnym. W przypadku wystąpienia zmiany umowy powodującej uchybienie któremuś z wymienionych powyżej warunków traci ona swój status umowy leasingu operacyjnego.

Istotnym przy tym jest to, że zmiana taka nie wywołuje skutków prawnych wstecz lecz jedynie na przyszłość, czyli nie może być dokonana “historyczna” zmiana klasyfikacji rodzaju kontraktu. Tym samym, wszelkie wydatki, które leasingobiorca ponosił do dnia dokonania rozwiązania umowy winny być sklasyfikowane jako ponoszone w ramach umowy leasingu operacyjnego i jako takie mogą pozostać w jego kosztach podatkowych. Nie zachodzi zatem potrzeba dokonania korekty wstecznej ani kosztów ani (co za tym idzie) dochodu.

Ewentualne wydatki ponoszone po rozwiązaniu umowy są zazwyczaj kwestionowane jako koszty podatkowe (z czym osobiście nie zawsze mogę się zgodzić, ale z uwagi na to, że zagadnienie te nie jest przedmiotem niniejszej analizy zostało pominięte).

Jak wynika z treści pytania, w analizowanym przypadku, już po rozwiązaniu umowy przez spółkę X ma być zawiązana nowa, stroną której oprócz leasingodawcy (który się nie zmienia) będzie firma Y.

Istotnym przy tym jest to, że nie nastąpiła tutaj cesja umowy ze spółki X na Y ale rozwiązanie jednej umowy i zawiązanie drugiej.

Umowa zawarta z leasingodawcą przez firmę Y będzie musiała być ponownie poddana ocenie w celu ustalenia, czy w świetle regulacji u.p.d.o.p spełnia ona warunki do sklasyfikowania jej jako leasing operacyjny (z uwzględnieniem faktu, iż jest to kolejna umowa). Jeżeli po przeprowadzonej analizie podatnik uzna, że spełnione są warunki zapisane w art. 17b u.p.d.o.p. i kontrakt jest umową leasingu operacyjnego, a samochody będą wykorzystywane na potrzeby działalności gospodarczej prowadzonej przez firmę Y, to wydatki ponoszone na podstawie takiej umowy (w tym raty leasingowe) będą mogły być zaliczone przez korzystającego do podatkowych kosztów uzyskania przychodu.